| INICIO | DIÁSPORAS | CRÓNICAS | PLAN DE VIAXE | O FOTÓGRAFO | CONTACTA |
CRONICA DE CABO VERDE. ILLA DE SANTO ANTAO, 17 DE XULLO
GALERIA
Preme nelas para amplialas


















 


" NA CASA DE ROGELIO"

Jacome de Minho Expresso Viagems envioume un e-mail para anunciarme que o billete para Cabo Verde estaba listo. "Tes un voo para Sal que sae á noite e todo o equipo de Minho Expresso desexámosche unha boa viaxe". Non foi fácil preparar unha singradura de dous meses, con tantos avións e conexións. Normalmente a producción dunha viaxe deste tipo precisa sempre dunha forte e profesional infraestructura que teña todo a punto, por iso sempre confío no meu amigo Jacome, co que vou estar en conexión vía internet durante o resto da miña viaxe por África.


O avión aterrou na illa de Sal, onde chegan tódolos voos cheos de turistas maioritariamente "espaguetti", españois e algúns galegos. Ás catro e media da madrugada non foi doado atopar un lugar para durmir e só os trámites de visado do pasaporte nos levou arredor dunha hora, ademais dos case 2000 escudos caboverdianos (3000 ptas), que os gardas fan apoquinar. Un taxi a esas horas da noite cobra uns mil escudos (1.500 ptas) e non tes opción. Ou durmir no aeroporto ou na pensión Sta.María beach, unha especie de mole de cemento á beira da praia de Sta.María, bastante cómoda e medianamente atendida por amables nativos que cobran 3000 ECV por unha chamada a São Vicente, cando normalmente poden ser 60 ECV.
Polo demais as xentes de Sta. María son moi humildes, amables e Betta, que traballa na única axencia de viaxes, pode solucionar calquera problema. Mentres esperabamos o avión para San Vicente, xantei con Arturo e Carmela -que me acompañan nesta primeira viaxe-, un peixe chamado "serra", semellante ao atún, exquisito e sen espiñas, cunhas Sagres a presión frescas.

Mindelo. Illa de San Vicente
A terra de Cesárea Évora é un lugar de encontro para a música. Na noite de chegada, na praia da Laxinha, un festival marcaba o inicio do que será un verán movido que, xunto coa Baia das Gatas Festival Reggae, atraerá a moitas persoas que gustan do pracer de combinar con xentes e amigos de Mindelo.
Quedamos na pensión Chave de Ouro, na avenida 5 de xullo, nun cuarto grande a 2000 ECV a noite, o que nos deu unha idea da diferencia con Sal. O lugar é ideal para os que precisan sentir o contacto coas xentes caboverdianas.
Se camiñades por Mindelo moitos meniños vos asaltarán pedindo unha esmola. O peor que podedes facer é cumprir o seu desexo. Despois andarán á vosa procura e incluso chegarán a roubarvos. Exemplos disto temos varios. O mellor é seguir camiñando sen facerlles caso, por moita pena que nos dean. A práctica e a realidade dos que viven aquí aconsellan seguir estas pautas, para non ter complicacións.
Non hai semáforos, e a penas gardas de tráfico. Os automobilistas son amables e case sempre procuran ceder o paso os peóns. Estas xentes tranquilas non son ameaza para os "guiris" que chegamos aquí. É costume saudar con "bom día" e "olá", e cúmprese coa norma de educación adquirida pola colonización portuguesa.
Non falan, nin gustan de falar portugués, e utilizan o "criollo", que é un portugués con palabras mesturadas por eles mesmos, engadindo outras inglesas e francesas. Imposible de entendelos.
Non se debe discutir, e menos berrar. Non entenden a mala educación. Funcionan co ritmo deles pero funcionan.
En Baia de Gatas tomamos un baño no peirao e xantamos un peixe non demasiado bo. O prezo alto e a calidade do servicio malo. Pouca comida para tan elevado prezo. Pódese chegar a Baia en "carrinha" por uns 1500 ECV en alugamento. Mellor é que vos xuntedes varios e sairá unha viaxe económica. As "carrinhas" son auténticas xa que dende elas podemos tirar fotos sen necesidade de parar. Van ao descuberto.

Santo Antao. Ribeira Grande
O Mar Novo é un antigo barco xaponés de pesca que foi reconstruído para transportar pasaxeiros e mercancías entre San Vicente e San Antao. O seu dono o armador Joao Santos por unha casualidade tivo a xentileza de convidarnos a viaxar nel e mentres bebiamos unhas cervexas e dabamos conta dunha hamburguesa nun correcto español, con acento portorriqueño explicou a súa vida coma mariño naval con compañías suecas e norueguesas onde coñeceu a moitos galegos cos que fixo amizade, chegando a visitar Vigo e Pontevedra. Santos, un bo constructor de amigos, en pouco tempo mercou o Mar Novo para dar servicio entre as dúas illas de San Vicente e San Antao, nas que tres veces á semana leva e trae xentes, carga e vehículos. Conta cunha boa tripulación desexosa de que veñan turistas e coñezan San Antao a illa máis verde, de onde sae o famoso ron Groge, que se destila nas montañas do val de Paúl, no medio de bananeiras e xentes pobres e humildes. Na volta Joao convidounos a unha parrillada na súa casa de Mindelo, cousa que lle devolveremos cando vaia por Galicia.
Unha vez chegamos a Porto Novo, na illa de San Antao, alugamos unha "carrinha" ata Ribeira Grande por 250 ECV por persoa. A viaxe transcorre polos montes da illa cunhas vistas inesquecibles e únicas. No punto máis alto da estrada, no lugar de Covas, á nosa dereita temos un cráter dun extinto volcán, no que agora os labregos cultivan a batata, o millo e plantan piñeiros. Unha paisaxe para fotografar e respirar.
Na pensión 5 de Xullo os cuartos son escuros e a dona que nun principio parecía honrada vainos a obrigar a cambiar de lugar, xa que os prezos cos que traballa son moi altos, sen auga na ducha e no baño. O día seguinte cambiamos para a pensión VIVI, que é un pouco máis barata e con auga.

Paseo dende o cráter de Covas ata Paúl
Rogelio é un amigo portugués que está a desenvolver un proxecto sobre as aguias mariñas en Cabo Verde. El foi o que nos aconsellou facer o camiño, de case 6 horas, dende o cráter ata Paúl, unha baixada totalmente en vertical dende a que se pode ollar o val de Paúl, impresionante e digno de contar.
Nesa mañá (17 de xullo, martes) o grupo estaba formado por Julián, un biólogo namorado deste lugar, Miquel, xornalista de El País de Barcelona, Didac, estudiante de Inef e fisioterapeuta, Carmela e Arturo Lezcano, compañeiro de viaxes dende hai anos. A ruta comeza no alto da Cova e baixamos ó cráter. No camiño atopámonos con meniños, que camiñan descalzos, guiando ós burros ateigados de auga en bidóns. Parámonos a falar con eles e son todo doces e agarimo. Os convidamos a unhas galletas e a chocolate e compartimos unhas palabras mentres van chegando máis con garrafas na cabeza, cheas de auga. Quedamos abraiados polas súas olladas, que non esqueceremos en todo o día. A baixada é moi pronunciada e algúns piñeiros e eucaliptos fan a súa aparición. Didac séntese indisposto por algo que xantou o día anterior. Eles van quedar en Tabuleiro, unha aldea a 500 mts de altitude, e baixarán nunha "carrinha" ata Ribeira. Nós seguimos baixando e tomando fotos, bebendo auga mentres a néboa disípase e deixa ver o mar alá no fondo do val, e as casas, semellante ós "bohios" cubanos, de pedra e tellado de folla de guano e bananeira.
Así como imos baixando atopámonos con rapaces que nos agasallan flores e bicos. Alucinante, non damos crédito ó que está a acontecer. É a illa de San Antao.
Os bolígrafos de cores son o que máis piden e xa que non temos damos bicos e galletas. É o que hai. A persecución indiscriminada por parte dos cazadores minguou ó numero das aves polo que se atopan en réxime de protección.
Mañá o grupo volta para San Vicente e eu para Dakar onde me espera o amigo Alejandro.


Proxecto de coñecer e protexer as aves de Cabo Verde
Rogelio Cangarato, ornitólogo, está a levar a cabo, xunto con Carla Janeiro e Mafalda Basto, un proxecto en Cabo Verde para a protección e coñecemento das Aves de Cabo Verde, financiado polo Instituto Portugués da Xuventude, nun programa denominado "Lusiadas".
O proxecto ten dúas vertentes:
1. O coñecemento e estudio dos Bianos (aguias endémicas de Cabo Verde)
En colaboración cos portugueses había un equipo de alemáns que estiveron á procura dos Bianos. Despois de dous meses na illa de San Antao sen éxito, foron á illa de Boa Vista e atoparon catro exemplares e Boa Vista. Precisan capturalos e levalos a USA ou Inglaterra a que se reproduzan en cativerio e despois os traerían para repoboar en Cabo Verde. Esta especie endémica de Cabo Verde se alimentaba hai anos da preada dos animais mortos no campo. Unha lei que obriga a soterrar os animais esixe unha protección urxente.
2. - Concienciación e sensibilización da xente de Cabo Verde, e en especial da xente nova de Cabo Verde dos problemas ecolóxicos, mediante xogos, visitando as escolas, e con material didáctico como camisetas, sudadeiras e bolígrafos, coa lenda "Coñece e protexe as Aves de Cabo Verde". Antes que eles estiveron outros compañeiros portugueses traballando no mesmo proxecto. A alemana Sabin Hille, que pertence a Fundación Peregrine, levantou un censo das aguias hai anos.

Gracias a estes amigos portugueses podo enviar a crónica por internet xa que son os únicos que están ligados.

 

Sa˙dos
Delmi


CABO VERDE

Aínda que gozan dunha temperatura constante de 25 º centígrados todo o ano, ten un clima tropical moi húmido. No verán o viaxeiro pode atoparse coas súas coñecidas trombas propias do monzón que lle corresponde. Pero non só iso, as súas caipirinhas, a cualidade dos seus peixes e a morabeza, o carácter afable dos seus habitantes.

POBOACIÓN:
341.491 (datos de 1990)
CAPITAL:
Cidade da Praia
IDIOMA:
O idioma oficial é o portugués, aínda que a maioría dos habitantes falan o kriolu
RELIXIÓN:
católica e cunha minoría protestante



© Delmi Álvarez para as fotos e os textos das crónicas
de Galegos na Diáspora - África 2001
© Culturagalega.org