| INICIO | DIÁSPORAS | CRÓNICAS | PLAN DE VIAXE | O FOTÓGRAFO | CONTACTA |
CRONICA DE GUINEA ECUATORIAL
GALERIA
Preme nelas para amplialas








 

"EN GUINEA UN ESTRANXEIRO É OBXECTIVO PARA AS EXTORSIÓNS"

GALEGOS NA DIÁSPORA

Guinea Ecuatorial
Entrevista co Cónsul de España en Malabo
Malabo, 1 de agosto


O día anterior fora visitar ó recén chegado cónsul de España en Bata, para deixar constancia do trato ós periodistas estranxeiros. A situación que vivín alí durante case unha semana foi insoportable e fixen do Hotel Panáfrica un búnker contra a extorsión e a corrupción que vive o país. Non sei se Teodoro Obiang sabe o que pasa nas rúas da súa república, pero é obvio que dicir que es periodista é sinónimo de diana perfecta ou centro de todos los males : un espía.
O recén chegado cónsul en Bata telefonara ó seu homónimo en Malabo para comunicarlle que un periodista español viaxaba o día 1 de agosto a Malabo para saír do país e que dalgunha forma viña pedindo protección consular para pasa-las últimas horas que lle quedaban cunha certa paz. En Guinea Ecuatorial si es branco tes a obriga de estar soltando diñeiro por todo e ter a suficiente paciencia para aguantar a policías bébedos á entrada e saída do país, e estar en constante alerta ante cualquier situación xa que un extranxeiro é considerado un espía e inimigo do país en potencia. E os españois e periodistas máis.
A Hugo Regojo Zapata estas historias xa lle sonan de vellas. Non é a primeira nin a última vez que ten axudado a periodistas ou cidadáns españois a sair de Guinea, acompañándoos inclusive ata a escada do avión. Vigués (1969) e de apelido coñecido de Redondela, Hugo estudiou Dereito e Psicoloxía ademais dun master en estudios europeos polo colexio de Europa en Bélxica. Voluntario en India e Guatemala e cooperante en Bosnia, Burundi e Angola, cousas que no de axudar ó demais xa lle veñen de familia.


Casa do cónsul
(A entrevista faise na súa casa, que está fronte á embaixada, unha vivenda alugada dunha planta moi típica da illa e cun gran xardín con palmeiras e abundosas plantas tropicais. Non hai cans, e os seus dous fillos xogan coa yaya. Vai calor e estou preocupado pola saída de Guinea. Na miña bolsa de fotografía teño trinta e pico películas en branco e negro expostas do que fixen desde o día 12 de xullo. Non sei o que se lle pode ocorrer ós policías de aduanas)

"Na India naquel verán do 90 traballamos como voluntarios coa Nai Teresa de Calcuta, e fomos pola curiosidade, porque eramos estudiantes". Descubriron moitas cousas, "que non todo o mundo vive como ti. É un servicio ós demais e vives moi de preto coas persoas. Traballabamos nunha casa de enfermos terminais, limpiandoos, acompañandoos, dándolles de comer, e facíamolo en clave moi cristiá." Hugo bendice a mesa acompañado por Paula, a súa muller, e asegura que "cheguei a dubidar de se seguir estudiando e terminei dereito. Fun a Guatemala como voluntario nun orfanato durante 6 meses. Máis tarde marchei a París a estudiar na Sorbona e souben que pedían voluntarios para Bosnia para traballar cunha ONG francesa e traballar coa ONU en Tuzla. Marchei nun Toyota con outro amigo conducindo ata Bosnia. Déronnos uns mapas e diñeiro para a viaxe e dixéronnos que non pagaramos nas peaxes porque iamos en misión humanitaria. Chegamos ata Croacia cun amigo periodista francés, cumprín os 24 anos polo camino cara Split, mentres en Bosnia evacuaban á xente. Fun cun loxista de MSF e cunha bandeira da ONG ata o corredor de Brevcko en Kosabrina. Distribuiamos comidas, sobre todo leite en polvo cunha pick-up. Os bombardeos e tiroteos eran habituais pero nunca me aconteceu nada afortunadamente. Foi a primeira vez que vin toda a violencia activa e pasiva. Coñecín mestres que daban clase 3 dias á semana e outros tres os pasaban na trincheira. Eran as milicias. Tamén atopei xente con calidade humana e vin evacuacións de nenos e cidades totalmente sitiadas".

O camiño ata Guinea
No ano 1995, despois de facer un Master en Estudios Europeos, Hugo marchou para Burundi cun proxecto de rehabilitación dos antigos poblados Tutsis. Ó goberno non lle gustou demasiado o proxecto e tiveron que abandonalo. "Un día tiráronnos unha granada e aquilo deunos unha situación da realidade. En xaneiro de 1996 coñecín a Paula en España, unha noite coidando enfermos de SIDA nunha casa de acollida para enfermos terminais. Marchei unha semana despois a Angola e estivemos escribíndonos ata o punto de facermonos noivos por correo."
Foron seis meses nunha misión para a transformación e susbtitución de comidas por semilla e realización de cultivos. Era romper coa cadena de dependencia e substituila por alimentos que eles mesmos puideran colleitar. "Voltei a España e presenteime ás oposicións a diplomáticos, pasei un ano estudiando. Aprobei e casamos. Estiven un ano no Ministerio de Exteriores. Déronme a opción de vir para Guinea. Aquí Paula, que é arquitecta axúdame con proxectos para misioneiros e monxas."
Como membro do corpo diplomático Hugo chegou a celebrar bodas e, nunha ocasión tivo que protexer e case sacar do país a un cidadán español ata o punto de acompañalo á escaleira do avión.

Aeroporto de Malabo
23 horas
1 de agosto de 2001

Desque cheguei a Guinea apenas puiden escribir sobre a situación que vive este país. Nun principio o meu obxectivo non era ese, pero así como foron pasando os días aprendín que vivir en Guinea non é moco de pavo, e que a integridade nun pais en estado policial e en alerta constante para un periodista ou branco extranxeiro é a diana das miles de mirillas que desde a oscuridade da xungla ou desde as ventás das casas apúntante, estudiante ou observante, tentando adiviñar como, cando e onde poden foderte os cartos e, de paso, a tua vida.

A chegada a Malabo non foi triunfal nin romántica que digamos. O avión aterrizou no medio dunha forte chuvia tropical e alí, a pe de escaleira un grupo nutrido de xente (non sei que facían) quedaban observandote sen chegar a decir nada. Saludaba a todos , pero non me correspondían. Raro. O aeroporto internacional (¿ ?) non é máis que un miserento edificio case derruído onde pasas o control de aduanas.
-Profesión ?
-periodista.
-¿Cal é o motivo da súa visita sr. ?
-Entrevistar a uns galegos que viven en Guinea. Aquí ten a lista. Pode comprobalo se o desexa.
Pasei a aduana e preguntei onde podía sacar o billete para ir a Bata, no continente (Malabo é a capital e está na illa de Bioko), alguén susurrou un "por alí" sen decir claramente por onde.
Pedínlle ó xefe de policía que me deixara telefonar a unha persoa, xa que non tiña moeda de Guinea e era necesario avisar da hora á que chegaba. A súa resposta foi clara e rotunda.
-¿Pero vostede quen carajo cre que es!!?, póñase fora español. Saquenme a este carajo de aquí coño¡¡¡

Quedei sorprendido e saín daquel cuarto tétrico onde un soldado aporreaba unha máquina de escribir. Tiña que recolle-la miña mochila e volvín sair á pista (é doado facelo) Agarrei a miña mochila e dispúxenme a sair do aeroporto para compra-lo billete da avioneta para Bata. Un fulano totalmente borracho paroume e púxolle unha una tranca á porta.
-Amóseme o seu pasaporte
-¿É vostede policía? - Pregunteille.
-Si son policía.- Dixo patinándolle a lingua na súa embriaguez apestosa.
-Non me fio, vostede non é policía e si o é non debería falarme así e menos estar nestas condicións.
-¡Deme o pasaporte, carajo!- E de seguido arrincoumo da man.
Nese momento un grupo de xente increpoume, dicíndo: pagale, pagale...
Pero pagarlle o qué ?. Non entendín ben aquilo e na reacción lóxica arrinqueille o pasaporte da man e fun ver ó comisario. O grito foi :
-Outra vez este carajo aquí. Botenno de aquí, que o jodan... Vouno deter cabrón español...
Dinme de conta que aquela non era xente de boa fe. Dentre todo o lío saíu un policia de aduanas que se ofreceu a protexerme.
-Dame o diñeiro do billete (30.000 CFA)e 60 dolares para min e te saco de aquí.
No me quedou outra e paguei 120 dolares para non ter problemas. Uns minutos máis tarde veu cara min un xoven pedíndome o resguardo da mochila. Unha vez comprobado e vendo que todo coincidía díxome: "dame algo ou denunciote". ¿Denunciarme porque ? "Denúnciote, porque sei que es periodista español e os periodistas españois veñen aquí a contar mentiras de nós e do noso goberno. Págame e marcho". Tiven que darlle 2000 CFA para que me deixara tranquilo.
Alfredo, o policia de aduanas, acompañoume ata o avion e inclusive chamou a Serafín para que fose recollerme ó aeroporto. Unha vez en Bata Serafín pagou algúns CFA a uns militares para que non me molestaran. Estaba a meterme nun pozo negro sen fondo.
Durante os seguintes días a pesar de ter un permiso das autoridades de turismo para poder facer fotografias, non puiden sacar a cámara pola rúa. Todos aconsellaronme que non o fixera. Entón pregunteime para que fora a Guinea.


Os días fixéronseme interminables en Bata.
Non puiden ir a ningures porque cada vez que saía era o branco de calquera. Se saía con españois que xa vivían alí estes tamén tiñan que pagar mordidas, pero o tomaban con máis normalidade. Á saída de Malabo para Camerún acompañábame Chiqui e gracias a el puiden sobrevivir por unhas horas. A policia de aduana pedíume os papeis das cámaras. Menos mal que os tiña. Vironme as películas expostas e querían saber que tiña fotografado. Amoseilles o papel asinado por Turismo para poder fotografar, pero sorpresa : estabamos en Malabo e aquí facía falta outra orde asinada e se non tiña esa orde debería deixar as peliculas alí ou soltar pasta. Soltei 5000 CFA. Chiqui deume protección pero aínda asi cando quixemos pasa-la aduana, a suposta médico totalmente borracha embarazada pedíanos 2000 CFA por cada carnet de vacunación internacional.
-Se estan todos en regla...!- Dixo Chiqui
-É igual, ten que pagarme 2000 por cada un ou se non non poden saír do país.
Un home que decía traballar para o goberno tentaba colar a tres norteamericáns que non levaban visado para Camerún, onde esíxeno. O xefe de escala de Cameroon Airlines que nese intre despachaba billetes, dille que non pode atenderlle, que faga cola.
-Oe cabrón, eu non teño que agardar, eu traballo para o goberno.
-Ten que agardar cabaleiro.
-Que non agardo e fas tres billetes para estes tres americáns.
-Non poden viaxar sen visado.
Furioso, o que dicía traballar para o goberno deulle un puñazo no peito ó empregado da Cameroon. O outro respondeu : mátame, mátame...
Veu o comisario (bebido por suposto) e púxose orde. Ninguén lle dixo nada ó agresor. Todo rematou alí.
Despois dunha boa bronca devolveunos os carnés que escondera baixo unha ventanilla.
Chamaron para embarcar e tres policías totalmente borrachísimos querían de novo revisar as miñas cámaras (estaba a bolsa marcada cunha tiza, signo de que xa fora revisada) e unha muller que apestaba a alcohol pediume todo o diñeiro que llevaba enriba incluídos os dolares e os cheques de viaxe, entón xa pensei que aquilo era un atraco.
-Dalles algo, - Díxome Chiqui - se non non te deixaran sair.
Unha muller facíame acenos de que fose onda ela e lle dera diñeiro, mentres tentaba levarme cara unha parte oscura do cuarto.
-Non, no vaias para aí que han quitarche todo. Joder, dalle algo. E foi cando el mesmo colleu do puñado de diñeiro unhas 3000 CFA e llas deu.
Ó pasar por baixo do arco de control (non funcionaba) un home tamén bébedo, coma un buey, uniformado cunha camisa e un pantalón do exército do aire español (¿?) tamén pedíu pasta. Foi entón cando Chiqui lle soltou da súa. Eu xa case non tiña nada.

E así foron os días en Bata, pagando aquí, escapando de outros, soltando diñeiro no hotel, ó porteiro, ás limpiadoras...
E din que Obiang quere cambiar o país.

Xa non teño ganas nin de escreber máis. Espero que non vaian despistados a Guinea.

Delmi Álvarez.


VENCELLOS RELACIONADOS

+ Informe de Amnistia Internacional
+ ¿Quen goberna en Guinea?
+ Dereitos humanos en Guinea
+ Web sobre Guinea


O PAÍS

POBOACIÓN: 442,000 habitantes
CAPITAL: Malabo
IDIOMA: O castelán, tamén se falan varias linguas afrinas sendo as principais a "fang" e a "bubi".
RELIXIÓN: Non hai relixión oficial, pero a maioria son católicos cunha minoria animista.



© Delmi Álvarez para as fotos e os textos das crónicas
de Galegos na Diáspora - África 2001
© Culturagalega.org