Unha reconstrución literaria dos recordos que explora as influencias íntimas sobre a memoria nas fins de semana de culturagalega.org http://www.culturagalega.org/arquivos_findesemana.php 2010-03-19T21:03:09+01:00 http://www.culturagalega.org http://www.culturagalega.org/imaxes/footer/titulo.gif text/html culturagalegaorg Anxos Sumai http://www.culturagalega.org/findesemana_memoria.php?id_nova=8987&id=16707 Vestín un poncho de fío vermello, cos bordos perfilados por unha ancha liña negra. Non lembro quen mo regalara, pero si a sensación de que cando o poñía o mundo minguaba ós meus pés. O poncho era tan fermoso, tan lixeiro, tan libre que me contaxiaba a súa liberdade e a súa liviá beleza flotante. Nunca tivera nada que cobizase tanto e só houbo outra cousa que chegou a espertarme un desexo de posesión semellante ó do poncho: unha copia da Ofelia morta de Millais que me retaba dende o escaparate dun anticuario.<br /> <br /> Case todo o relativo ó meu comportamento importábame moi pouco neses primeiros anos universitarios. Facía o que quería e non admitía que me xulgasen nin me desen consellos. Era o meu proceso de aprendizaxe, era a miña busca, era o guiso que eu estaba a cociñar e irritábanme as intromisións alleas. Non me importaba nada o que dixesen de min por determe tantas veces diante da tenda, non me importaba que o anticuario me mirase con desconfianza mentres eu apampaba ante o cadro de Millais. Era unha copia pequena, condensada como unha pastilla de caldo de avecrén. A primeira vez fascinoume a humidade verde que se estendía por todo o escaparate. Quedei parada explorando a auga, os brións, os recantos agochados entre a ensarillada vexetación. Despois reparei nas flores que flotaban coloridas e alegres como pequenos paxaros tropicais. Despois foron os pés ocultos debaixo do luxoso traxe, que esponxaba coa corrente do río e os últimos espasmos da carne. Despois foron as mans de Ofelia xusto no momento de quedaren durmidas; e o peito, inchado pola última inspiración. E por fin, o pescozo abandonado á entrega, a boca entreaberta como esperando un bico e os ollos a piques de percharse para sentir máis intensa a derradeira caricia, a caricia da morte.<br /> <br /> Todos os mortos que vira ata dar con Ofelia estaban pálidos e entregados á pavorosa rixidez dos ósos e creo que nunca, ata entón, pensara seriamente na morte. Nin sequera na adolescencia. Comecei a temela cando me ofrecín ó meu primeiro amor adulto e non podía imaxinar a eternidade separada do lombo da persoa que amaba. Debeu ser por esa época —cando me namorei e cando atopei o cadro de Ofelia— que comecei a entender que non hai amor sen morte, que non hai nostalxia sen presenza. Debeu ser por esa época cando comecei a dexergar que as unidades non só se suman, senón que se fraccionan, que precisan conter polo menos dous elementos para ter sentido. E eu sentíame así, fraccionada: estudaba ata esgotarme e botaba días sen ir á clase, admiraba a beleza de Ofelia pero tamén os corpos das ratas que campaban polos armarios da cociña. Un día chovíame no colo e ó seguinte abríaseme un anticiclón no oco das mans. Non había, porén, unha especial tensión entre ser unha ou ser outra. Só había unha dor pracenteira coma a que produce o lento proceso de medrar. <br /> <br /> Lin todo o que se escribira sobre calquera personaxe que levase o nome de Ofelia. Fíxenme asidua das bibliotecas nas que atopei moitas reproducións do cadro de Millais entre as páxinas das historias da arte universal, pero ningunha tiña a consistencia húmida do cadro do anticuario, en ningunha se movían as flores como paxaros tropicais, en ningunha se lle abría a boca con ese desexo obsceno de ser posuída por alguén, aínda que ese alguén fose a morte. Un día, porén, saltoume dende dentro dun manual de pintura do século XIX unha humidade verde e malvácea e, descansdando nela, descubrín a miña Ofelia descansando nela. Ocupaba unha páxina enteira e era preciso xirar o libro para gozar da horizontalidade do corpo e da insistencia da vexetación, e da vida, en ser vertical. Roubeina, non puiden evitalo, aproveitando a seguridade que me daba vestir o poncho vermello. <br /> <br /> Aínda conservo hoxe esa Ofelia. Está descolorida pero segue a ocupar un lugar destacado no meu cuarto, enmarcada entre catro listóns de madeira barata. De cada vez que a miro volvo sentir o pracer das cousas roubadas mesturado coa culpabilidade por ter roubado. Hai anos que non me sinto fraccionada. Hai anos que deixei o home sen o cal non podía imaxinar o futuro e non morrín. Hai anos que o poncho fermentou no lixo e avermellou un anaco de terra. Hai anos que a morte me parece unha absoluta estupidez. Nin fermosa nin triste, só estúpida.<br /> <br /> <b>Anxos Sumai <a href=mailto:correo@anxossumai.com>[correo]</a></b><br /> text/html culturagalegaorg Anxos Sumai http://www.culturagalega.org/findesemana_memoria.php?id_nova=8939&id=16694 Todo estaba atrapado alí, tamén eu. Cada espasmo do fígado, os guerreiros do insomnio, a pavana máis fermosa, o vello gabán de angora. Todo o que o eu coñecera e todo o que había coñecer estaba contido dentro do libro, mesmo os pousos do café, o recendo da manteiga untada en pan quente e as postais de Paul Klee e Gustav Klimt apegadas con esparadrapo á vella neveira. E os anacos de goma escuma de cores que agromaban polos furados das almofadas e os vagalumes que me ocupaban os ollos cando bebía aquel viño malo das tabernas do Franco. Por iso non me preocupaba demasiado polo que me puidese pasar: abría o libro como un sacerdote abre a súa biblia e alí estaba a terapia que me reconstruiría os accidentes do estómago e do corazón. Ou o pulo que me poñía en marcha nos momentos indecisos. Abrise onde abrise, o libro reflectíame, comíame, vivíame. Facía que me sentise mellor ou lanzábame, alterada, ó medio dunha conversa como unha xovenca tola. Case sempre me obrigaba a seguir os pasos da Maga, que se dirixía a acariñar un gato nunha librería, a recoller un anaco de tea vermella caída sobre o lousado da rúa, ou simplemente quedaba na casa buscando o cabo dun fío no fondo dun roupeiro.<br /> <br /> Era, por fin, estudante universitaria e iso significaba máis que principiar unha carreira: era o comezo do pulido sutil das arestas, o tempo en que a crisálida comezaría a desposuírse da vaíña de leite materno e rosarios antes da cea. Instaleime nun piso que pasara duns estudantes a outros dende polo menos unha década antes e, con cuarto que me foi asignado, herdei a morriña de debaixo da cama, o cheiro a picante do tabaco e da lixivia, unha próspera familia de cascudas e certas vistas curtas pero amenas á facultade de Medicina. Tamén herdei o libro que o contiña todo. Atopeino dentro do armario, debaixo dunha manta furada pola traza. Estaba case novo e brillaba, sobre a cor negra da cuberta, o debuxo dunha mariola, coa súa terra, o seu ceo e as súas nove casas para alcanzar a madre final. Estaban aínda radiantes as cores das casas: do vermello ó laranxa, do laranxa ó amarelo e do amarelo a un tenue verde que evolucionaba ata chegar ó ceo e tinxirse coa limpa cor do aire. Sobre a bóveda do ceo, e en branco, ofrecíanseme autor e título: Julio Cortázar. Rayuela. <br /> <br /> Comecei a ler Rayuela esa mesma noite. Rematei a primeira páxina e pasei con coidado a folla porque o libro non era totalmente meu e, abraiada, atopei unha páxina en branco. Lin a seguinte páxina impresa, que era par. Volvín pasar a folla e atopei de novo un branco precipicio. Pareceume case máxico e decidín dedicarlle un tempo a observar a estraña forma daquela endiañada novela. Sorprendente: o libro só tiña impresas as páxinas pares. Todas as páxinas impares estaban en branco. Fiquei marabillada pero non especialmente sorprendida, porque o autor xa tivera a amabilidade de ofrecerme previamente certas instrucións para ler o libro. Tiña a sensación de que Cortázar me retaba a participar nun xogo descoñecido e estimulante. Ó principio da lectura parecíame estar saltando todo o tempo sobre un único pé, e sentíame un tanto escorada cara ó desánimo e mesmo cara unha surrealista e involuntaria melancolía. Seguín lendo sen pausa, aínda que decidín armarme dun lapis para desenterrar pola miña conta o fío agochado nas páxinas en branco.<br /> <br /> Cos días, e da mesma maneira en que se encontraban a Maga e Oliveira, sen buscarse, fun atopando estudantes que tamén recibiran Rayuela como revezo dunha carreira de remudas. Os lectores, herdeiros doutros lectores de Cortázar, iamos contándonos a novela e a vida como se fosen grandes toros de carne rechea de novas risas e xordas exclamacións, e tragabámolos con auga de chuvia, café adozado con terróns de azucre que porfiaban en rodar por baixo das mesas, e chopos de coñac inacabables como as noites. Eu falaba das páxinas en branco, das páxinas impares que eran desacougos e ofertas creativas. Ninguén sabía de que falaba, ninguén entendía o sentido dos precipicios agochados de Rayuela nin por que eu ousaba escribir a metade da novela. Ata que un día vin un dos seus libros, e nos seus libros todas as páxinas estaban impresas.<br /> <br /> Estabamos nunha desas cafeterías amortecidas como barricas de viño vello. Erguinme e marchei. Non me fixo ningunha graza saber que o libro que o anterior ocupante do meu cuarto agochara debaixo das mantas era un exemplar defectuoso e por iso estaba tan novo e por iso o abandonara. Non me fixo ningunha graza. Pero a medida que me afastaba dos rostros burlóns dos meus amigos, sentíame mellor porque, á fin e ó cabo, un erro na impresión permitírame escribir a metade de Rayuela. A miña metade de Rayuela. A metade de Oliveira, a metade da Maga, a metade dos espellos, a metade da música, a metade dos gatos que asomaban a cada pouco dentro do libro. E non. Nunca lin a versión completa. Quedei coa miña lectura de páxinas impares.<br /> <br /> Hoxe Rayuela apareceume de novo, como unha efeméride do corazón, no corpo do meu gato. Mirando o gato deitado na cesta, dobrado sobre si mesmo, descubrín o punto onde conflúen o ceo e a terra da mariola. Na placidez dos riles cando dorme, no rebumbio dos pulmóns cando esperta, véxolle como asoman as mans feiticeiras das casas que ocupamos ó longo da vida.<br /> <br /> <br /> <b>Anxos Sumai <a href=mailto:correo@anxossumai.com>[correo]</a></b> text/html culturagalegaorg Anxos Sumai http://www.culturagalega.org/findesemana_memoria.php?id_nova=8895&id=16689 Nunha recente discusión familiar sobre o ano en que mamá enfermou de gravidade e nos sacaron ós nenos da casa por vez primeira, busquei a data da coroación do Xa de Persia e da emperatriz Farah Diba. Eu estaba convencida de que fora nos anos setenta pero o meu irmán porfiaba en que acontecera moito antes. Mamá fixo os seus cálculos mentais ata que de pronto dixo:<br /> <br /> —Foi o ano en que coroaron o Xa. Alguén me levou ó hospital unha revista que falaba da coroación. Tivo que ser ese ano.<br /> <br /> Eu, entusiasmada cunha súbita lostregada da memoria, asegurei que tiña razón. Que cadrara xusto ese ano. E buscamos na rede a data en que o Xa Reza Palhevi ousou facer aquela insultante exhibición de luxo e de poder: 26 de outubro de 1967. Deille a razón a Arturo e case lamentei, por pudor, ter lembranzas tan nítidas daquel momento. Pero tíñaas. Malia ser unha meniña de catro anos, fun quen de reconstruír, diante da miña abraiada familia, algúns días daquel outono.<br /> <br /> Mamá tivera unha gravísima infección pulmonar e o médico aconsellou levala a un hospital. A estrada nacional que ía ata a cidade estaba a un par de quilómetros, así que papá e o avó sentaron a mamá nunha cadeira, cubrírona cunha manta e entre varios veciños carrexárona ata un coche que a esperaba alén dun pequeno souto. Parecía, así porteada por mans masculinas, unha raíña abatida sobre un trono humilde.<br /> <br /> Non sei en que momento viñeron buscarnos ós rapaces. Arturo quedou na aldea cos avós porque non podía faltar á escola e eu fun coa tía Celia para a cidade, para a mesma cidade onde levaran a mamá. A tía Celia casara cun avogado e tiña unha filla cun nome ben moderno: Mónica. Mónica era cinco anos máis vella ca min. O día que me levaron con eles, Mónica e mais eu iamos xuntas, sentadas no asento de atrás do coche de tío Luís. Ó entrarmos na cidade apeguei ó nariz ó cristal da ventá, marabillada co que estaba a ver: xente, tendas, xardíns, escaparates acugulados de televisións acesas, ata que chegamos a un barrio que o meu tío quixo atravesar rapidamente.<br /> <br /> Nese barrio había mulleres sentadas nas portas das casas, asomadas ós balcóns ou apoiadas contra as paredes dos edificios. Vestían roupa rechamante, con encaixes que lles transparentaban os corpos. Non deixei de observalas mentres o coche intentaba fuxir dalgún impreciso perigo oculto e perverso. Preguntei quen eran aquelas mulleres e Mónica, facendo risa de min, dixo:<br /> <br /> —No son mujeres, tonta. Son pavos reales. Me lo ha dicho mi padre. ¿Verdad papá que son pavos reales?<br /> <br /> Nunca vira un pavo real así que non tiña por que dubidar da palabra do tío Luís. Fiquei feliz por ter visto eses seres brillantes e coloridos e por todo o que había facer rabiar ó meu irmán cando chegase á aldea. Estaba tan marabillada que esa noite, cando me deitei, quixen ser un daqueles pavos reais.<br /> <br /> Un día a tía Celia levoume ver a mamá ó hospital. Parou nun quiosco e mercou algunhas revistas. Nunha portada había unha gran fotografía da familia real iraniana que posaba para a prensa mundial. O Xa Reza Palhevi e a emperatriz Farah Diba soportaban nas súas cabezas impresionantes coroas de ouro e brillantes. Vestían coa maxestosidade dos reis medievais e eu, por ser tan nova, raspiñaba nas fotografía o luxo coma un corvo que non distingue entre os cristais e os auténticos diamantes. Unha faixa azul turquesa atravesáballes o peito chatolado de medallas e insignias. No medio da fotografía un meniño, o pequeno herdeiro do imperio persa, miraba cara a un lado zafándose da rixidez eterna do posado oficial. Tamén levaba no peito, como unha fita que enlease un agasallo moi valioso, a ancha faixa azul. Namentres a tía Celia falaba con mamá eu pasaba páxinas absorta nas imaxes daquela opulencia maciza. O luxo dos Palhevi pesaba e, ó mesmo tempo, era tan lixeiro como os exóticos peixes que nadan nos estanques dos contos orientais. Dentro da revista atopei o Xa sentado maxestoso nun trono. O trono era fermosísimo, de ouro e pedras preciosas. Ese era o trono en que mamá merecía ser trasladada o día en que a levaron da casa para o hospital. Pedínlle á tía Celia que me lese o pé da foto.<br /> <br /> —El Sah Reza Palhevi sentado en el Trono del Pavo Real —pronunciou coa súa voz sempre tímida malia estar casada cun avogado.<br /> <br /> —Pavo Real ——repetín nerviosa e ela acariñoume a cabeza — Cóntalle a mamá que vin moitos pavos reais e que eran preciosos!<br /> <br /> Pero non llo contou. E mamá, que apenas tiña folgos para levantar a cabeza da almofada, tampouco amosou ningún interese e seguín pasando páxinas, ignorante de que as magníficas xoias e as teas suntuosas que enfeitaban aqueles fachendosos seres humanos se erguían sobre a dor dos poetas torturados, sobre o sangue do pobo disidente, sobre a humillación das mulleres ás que a policía lles arrincaba o burka no medio da rúa. Agora seino, como sei que un pavo real é só un ser magnífico e fermoso. Pero non podo evitar, cada vez que me cruzo pola rúa cunha puta colorida e rechamante, repetir en voz baixa para non esquecer a tenrura da inxenuidade: “pavo real, pavo real, pavo real”.<br /> <br /> <b>Anxos Sumai <a href=mailto:correo@anxossumai.com>[correo]</a></b> text/html culturagalegaorg Anxos Sumai http://www.culturagalega.org/findesemana_memoria.php?id_nova=8854&id=16663 Cando tiña doce anos o meu pai, que botara a vida embarcado, decidiu investir os cartos aforrados nun pequeno taller de coches na cidade. Deixamos a aldea e trasladámonos atemorizados pero arrastrados pola ousadía de papá, que dicía non temer nin sequera a derrota, a un piso alugado nun barrio que a mamá lle encantou, porque os veciños plantaban verdura nos xardíns e tiñan galiñas. Os venres, cando papá saía de traballar, faciamos trinta quilómetros de volta á aldea, todos amoreados dentro do pequeno dauphine verde, incluso o avó case moribundo que consentira en trasladarse con nós á cidade.<br /> <br /> Estabamos a mediados dos setenta, xusto en 1975. Foi daquela cando entrei no Pink Club e escoitei por vez primeira, e a todo volume, Wish you where here. O Pink Club chamábase así porque o dono adoraba os Pink Floyd e estaba no baixo do edificio onde viviamos. Tiña un gran letreiro de neón que polas noites se iluminaba e tinxía de rosa o meu cuarto. O gran letreiro de neón poñía: “Pink Club. Sala de xogos” e alí dentro marabillábame coas primeiras máquinas de marcianos. Tamén era bar e cafetería e, polas noites, baixaba a intensidade da luz e convertíase en discoteca. Nos sofás, tapizados en tea de pana, botaban as tardes moitos alumnos do instituto que lataban as clases para bicarse, fumar e beber cervexa, arrolados pola música do grupo inglés. Alí, e excitada polo ritmo do Wish you were here, fumei por vez primeira, alí tusín e vomitei o meu primeiro cigarro. E iso que só tiña doce anos. E iso que nin sequera estaba no instituto senón que estudaba nun colexio de monxas e aínda vestía aquel estúpido uniforme: un pichi gris cunha camisa branca, zapatos negros, medias brancas que me cubrían ata os xeonllos e das que penduraban dous pompóns que porfiaban en lembrarme que seguía sendo unha meniña.<br /> <br /> Cando volvía do colexio entraba no salón de xogos onde Arturo, o meu irmán máis vello, fumaba un par de cigarros antes de subir á casa. Entretíñame coas carpetas dos discos, que o dono do Pink Club me deixaba mirar porque nalgún momento presumín de saber inglés e de que podía traducir as cancións que a el lle gustaban.<br /> <br /> Eu estudara inglés ó mesmo tempo que Arturo. Os meus pais permitiran ese gran luxo. Papá, que percorrera medio mundo, estaba empeñado en que aprendésemos idiomas. Para el os idiomas tiñan a mesma utilidade que o karate ou o boxeo: era a mellor técnica de defensa persoal que coñecía. Mercounos un curso de inglés por correspondecia. Entón, estudar un idioma por correspondencia era unha estupidez, porque ninguén che ensinaba a pronunciar as palabras e só chegamos a entender un pouco inglés cando o liamos. E iso era o que eu facía no Pink Club: ler as cancións e traducirllas ó dono do local.<br /> <br /> Na portada do Wish you were here dous homes daban a man no medio dunha rúa de casas brancas. A un deles ardíalle o lombo e iso aguilloábame a imaxinación. Nunca antes vira cousas como as que comecei a ver na cidade, nunca antes escoitara a unha persoa dicirlle a outra: “ogallá estiveses aquí”. Ía aprendendo pouco a pouco, con cada liña de cada canción, con cada cigarro que conseguía fumar sen ter que correr ó baño dobrada polas náuseas, coas primeiras cervexas que comecei a beber como se fosen vasos de leite quente. Ogallá estiveses aquí, líalle ó dono do bar e baixaba a mirada con certa timidez porque tamén comezaba a sentir algo novo no meu corpo: nacíanme cóxegas no ventre e desexaba que aquel home, con lentes redondos e o pelo louro a caerlle sobre os ombros, me abrazase. Sentaba ó seu lado detrás da barra e temía achegarme a el na procura dun primeiro bico na boca. Pasábao mal, tiña que facer un enorme exercicio de contención. Concentrábame na lectura das letras, pero apenas entendía máis que palabras soltas dun idioma que supostamente dominaba. Pero esas palabras soltas, eses retallos de frases, servíanme para tecer unha historia que, nin de lonxe, tiña que ver coa letra orixinal. E aínda que as entendese, tampouco estou segura de que fose consciente do seu significado. <br /> <br /> Só tiña doce anos. E arriba, na casa, esperábame o avó moribundo. A miña única obriga doméstica era coidar del cando mamá non estaba. O nacente desexo que espertaba en min o home que amaba a Plink Floyd axudoume a aturar a lenta agonía do avó e o permanente ulido a caña —coa que mamá lle refregaba o corpo engoumado— daquel cuarto sempre en penumbra.<br /> <br /> Ás veces, posuída polos vellos temores do meu primeiro ano na cidade e polo recordo da dentadura postiza do meu avó descansando sobre a mesiña de noite, desexo saber que tería ocorrido se o home do Pink Club me entendense cando lle dicía “ogallá estiveses aquí” e estivese, realmente, agora aquí comigo.<br /> <br /> <b>Anxos Sumai <a href=mailto:correo@anxossumai.com>[correo]</b></a> text/html culturagalegaorg Anxos Sumai http://www.culturagalega.org/findesemana_memoria.php?id_nova=8812&id=16642 Cando me deito despois de comer diante da enorme televisión que me acompaña dende hai vinte anos, hai veces que me adurmiña unha remota sensación de acougo. É unha sensación que vén acompañada dos desfiañados ecos dunha melodía e da satisfacción da fame saciada. Arrinca no ano 1990. Aniñada no presente, pegúntome que faría eu aquel ano. Sei que foi un tempo convulso do que pouco máis lembro que que me instalei en Vilagarcía para estar perto dos meus amigos, e que gozaba de tres grandes praceres: bailar, cultivar marihuana e non perder nin un só capítulo de Cristal, aquela telenovela venezolana que millóns de persoas viamos emocionados porque nos contaba a vida mesma, ou algo semellante á vida mesma.<br /> <br /> Eu traballaba daquela a cincuenta quilómetros da casa. Saía do traballo, collía o tren e comía no bar da estación de Vilagarcía. Chegaba xusto a tempo de escoitar o único anaco da canción que anunciaba o comezo da telenovela e que hoxe aínda son quen de lembrar: Mi vida eres tú, y solamente tú, tratando de explicar, su mano le tomé y la intenté besar. Mi vida eres tú…A partir de aí a canción deixaba de interesarme. Só me importaban Cristal, Luís Alfredo e como se resolvería a súa truculenta historia de amor. O argumento era estúpido, melindreiro, pero con todo producía no meu ánimo un efecto maís saudable que o que me produce hoxe en día un trankimazin.<br /> <br /> Ás veces facíaseme un nó no estómago porque me poñia no sitio de Cristal e sufría, por amor, coma ela. Vendo Cristal chorei sobre un bisté con patacas fritidas mentres os traballadores de Renfe me miraban de reollo, mentres a cociñeira da estación se namoraba cada día un pouco máis de Luis Alberto ou lle daba consellos a Cristal, ignorando os pedidos dos viaxeiros que agardaban polos trens que ían a Santiago ou á Coruña. Que meses tan especiais! Que gañas de regresar a un lugar coma aquela estación só para gozar dun pracer tan simple! Cando remataba a telenovela Aurora, a cociñeira, convidábame a un café e falabamos, esponxando como se fose nosa a lura melena de Jeanette Rodríguez. Despois marchaba para a casa. Botaba a tarde escribindo sen palabras o que acontecería no seguinte capítulo, deixándome enlear na felicidade esfiañada da fantasía; coidaba ás vinte e nove plantas de marihuana que cultivei ese ano na terraza e, ás veces, saía a bailar. <br /> <br /> Ó día seguinte, cando soaba o espertador, eu case sempre estaba soñando. Duchábame, vestíame e corría para non perder o tren. Traballaba toda a mañá pensando no agasallo que me ofrecía a tele á hora de comer. Un regalo merecido, un tempo de descanso, unha forma de alimentarme. Así o vía daquela e así o vexo agora porque sigo necesitando ese contacto co banal e o anódino. Agora acontéceme cos programas do corazón, que me son un descanso para o cerebro, unha fonte de proteínas, unha parada necesaria no camiño á lucidez. <br /> <br /> O último día en que emitían a telenovela, o día da voda de Cristal con Luís Alfredo, eu saín tarde de traballar e perdín o tren. Non podía quedar sen ver aquel capítulo, era como estar un ano enteiro pegando cromos nun álbum e que che faltase un para pechar a colección. Era, realmente, chegar ó final dun libro e que a derradeira folla non estivese impresa. Despois de moito rogar na estación de Santiago, conseguín que me puxesen a Aurora ó teléfono e Aurora prometeu que me gravaría o capítulo. Cando por fin cheguei a Vilagarcía, Aurora púxome na mesa un prato de fideos con ameixas. Había bastantes viaxeiros tomando café e vendo non sei que programa na tele, pero a Aurora deulle igual e conectou o vídeo. <br /> <br /> Mi vida eres tú, y solamente tú, tratando de explicar su mano le tomé y la intenté… E aí, xa mesmo na presentación da novela, a pantalla encheuse de orballo e non houbo maneira de recuperar as imaxes gravadas. Acabou. Non vin o derradeiro capítulo. Marchei para casa con ese baleiro que se sente cando se acaba un crebacabezas, con esa ansia de ir correndo a buscar outro para entreter as horas, para darlle algún sentido lúdico á vida. Non lembro se acalmei a ansiedade con outra telenovela ou cos primeiros ansiolíticos. Non lembro como superei aquel ano convulso e apegado á pasividade das vintenove plantas de marihuana e os centos de capítulos dunha telenovela venezolana.<br /> <br /> Pasaron os anos e agora cada vez que piso a estación de tren de Vilagarcía, e sabendo que Aurora xa non está alí, lembro o ano 1990 e non me atrevo nin sequera a asomarme á porta da cantina por se alguén recoñece á miña adicción á vulgaridade, ó máis banal. O meu pracer máis grande de entón e de agora.<br /> <br /> <br /> <b>Anxos Sumai <a href=mailto:correo@anxossumai.com>[correo]</a></b> text/html culturagalegaorg Anxos Sumai http://www.culturagalega.org/findesemana_memoria.php?id_nova=8774&id=16633 Houbo un momento de beleza perfecta, un segundo no que o primeiro refollón de vento apagou as luces e levou voando ós nenos que xogaban diante da casa. Mamá e mais estabamos acobadadas no peitoril da cociña mirando pola ventá que daba ó sur, esperando a chegada do vendaval. Mamá rezaba unha marabillosa oración que, á maneira dun mantra, nos tranquilizaba os días de vento, chuvia e treboada. Rezaba baixiño besbellando á beira do meu oído e eu, protexida detrás dos cristais e arrolada pola súa voz, gozaba daquela tibia delicia como dun caldo quente de galiña. Mamá preocupábase polos nenos, pero os nenos ignoraban as súas advertencias e xogaban despreocupados ás agochadiñas. Todo estaba en calma, pero todo empezou a escurecer. Era como o principio dun eclipse de sol. Os paxaros calaron, os cans calaron, os nenos saíron dos seus agochos e xuntáronse asustados diante da casa. Mamá e mais eu miramos a figueira, despois as maceiras, despois os carballos que cerraban a horta e nada se movía. Ata que algo se moveu. Un ruído que parecía saír dunha enorme buguina acambou a figueira e as ponlas, ateigadas de figos, bicaron o chan. Parecía de goma. Mamá rezou máis alto e máis á presa. Foi entón, con aquel primeiro refacho, cando marchou a luz e os nenos pasaron voando por diante da ventá da cociña. <br /> <br /> Saímos na súa procura. Eran catro e estaban zapateados ó pé do portal. Só Rebeca, unha nena fraca e esguía, se mantiña de pé, como se o vento lle pasase a través das costelas. Agarrouse ás pernas de mamá e non paraba de preguntarlle se aquilo era a fin do mundo. Entre o primeiro refollón e o segundo, houbo unha breve tregua que nos permitiu colocar os nenos en posición vertical e preguntarlle a Rebeca de onde sacara semellante parvada. Rebeca, sinalando ó resto dos nenos, dicía que eles lle dixeran que pola noite chegaría a fin do mundo e que se chamaba Hortensia. Por sorte para mamá e para min, quen chegaron foron unhas nais acoirazadas contra todo mal que repartiron inxustas labazadas nas fazulas asustadas dos seus fillos.<br /> <br /> Os nenos marcharon pero a luz non volveu. Chegou papá e meteu no curral a vella vespa que tusía fume tóxico. Papá, antes de entrar na cociña, percorreu o curral para asegurarse de que os animais estaban acomodados e que as achas non ían saír voando por moito que a fin do mundo se manifestase na furia do vento. Entrou na casa empurrado por un novo refacho de aire. Mamá e mais eu estabamos na cociña. Na cociña, á luz dunha vela, mamá espelicaba patacas e eu escollía verdura<br /> <br /> Esa noite, aínda que eu xa levaba dous anos de estudante universitaria e devecía por saír da aldea para instalarme en Santiago, non quixen separarme dos meus pais. Era a primeira noite despois do verán en que mamá prendía o lume na cociña de ferro e iamos cear a primeira colleita de nabizas. A pregunta da nena Rebeca, inocente pero convencida, ocupaba o espazo que non conseguían iluminar as muxicas de aceite: nas sombras de dentro e na escuridade de fóra había un territorio difuso onde a fin do mundo era unha posibilidade temida e, tamén, desexada. O vento, que lambía as paredes como unha vaca furiosa e zugaba o lume polo bico da cheminea, facía da casa un niño confortable. Deitámonos ás escuras, a chuvia a bater nos cristais e a alagar as leiras. O vento a arrincar árbores e a derramar tellas e paus da luz.<br /> <br /> Pasou tempo dende o Hortensia. A lembranza podería pertencer a calquera outro vendaval, a calquera momento en que o vento nos sacudiu coa tráxica convicción da volatilidade da vida; a calquera momento en que, despois do temporal, o sol asomou dourado sobre a enfermiza nostalxia dos acubillos. Podía ser a lembranza de calquera vendaval pasado ou futuro: só o medo da nena Rebeca á fin do mundo o fixo único. <br /> <br /> <br /> <b>Anxos Sumai <a href=mailto:correo@anxossumai.com>[correo]</a></b> text/html culturagalegaorg Anxos Sumai http://www.culturagalega.org/findesemana_memoria.php?id_nova=8724&id=16593 Merquei unha cámara de fotos desas antigas, con carrete. Unha cámara fácil de manexar, que só precisa un xesto básico, un pestanexo, para atrapar o que ven os ollos. No momento de pulsalo, o disparador fai un ruidiño, un leve estalo como se o fotografado se desprendese do contorno e caese ó chan. Dende hai un tempo quero facer fotos para tocalas coas mans, luxalas coa substancia da vida e, por fin, gardalas nunha gran caixa que teño a propósito na memoria para elas. Antes podía fotografar cos ollos, abrir e pechar as pálpebras e gravar un momento, un lugar, unha voz. Agora éme difícil fotografar desa maneira e por iso decidín mercar a cámara e por iso, tamén, me acordei de Blade Runner. E dos replicantes que se agarraban ás fotografías como columnas que lles daban consistencia biográfica. Rachael por exemplo, a fermosa e serena replicante Rachael, dunha foto quitou unha nai e dun medo alleo naceulle a ela o medo ás arañas.<br /> <br /> Hai anos que vin a película por primeira vez. Foi nun cine de Pontevedra en 1989, moito despois da súa estrea. Agora ó relembrala sinto un respecto reverente como se a distópica cidade de Los Ángeles no ano 2019 se me erguese arredor coa gravidade dunha gran catedral. A cidade dos Blade runner e dos replicantes levántase vertical e dourada, acariñada pola chuvia, amolecida nunha atmosfera mesta e contaminada. Véxoa vermella sobre o a noite negra, co lume a estourar na chemineas que procuran a vertixe do ceo. Véxoa laranxa e dourada, co turbio sol a caer sobre o edificio da Tyrell Corporation, evocado como unha inmensa pirámide truncada. Nese morno colorido de amarelos e ouros, como nun retablo barroco, aniña a chuvia e emerxe a cidade sobre a materia da memoria onírica.<br /> <br /> A auga, que lembro presente en toda a película, vénseme ó acordo coa cor das caldeiras ardendo. Lémbroa cálida, agradable como un baño quente onde maceran rosas vermellas e ascuas incandescentes. A cidade é de lume, de aire e de auga pero non recordo ter visto a terra por ningures. Existiría, si, pero a moitos metros por debaixo da xente que caía en fervenzas sobre as rúas enlamadas. Os habitantes, permanentemente mollados, esvaran como seres acuáticos. Fuman, fabrican xoguetes e ollos, son expertos en enxeñería xenética, comen, mercan bebidas clandestinas e descoñecen a telefonía móbil. Temen a morte. E temen ós Nexus 6.<br /> <br /> A min gustábanme os Nexus 6. Os replicantes eran deuses e iso inspirábame fascinación. Eran perdedores e iso inspirábame tenrura. Buscaban ó seu creador para facerlle as mesmas preguntas que os humanos nos fixemos durante milleiros de anos. Non querían morrer. Tamén eles, como os seus cazadores, temían a morte. A morte levaría canda ela, nun derradeiro alento, a súas marabillosas lembranzas, as naves en chamas alén de Orión, os raios C na escuridade preto da porta de Tannhäuser e mesmo a posibilidade de amar e esa feble dor mortella que os afectos perdidos deixan arredor do corazón. “Todos eses momentos perderanse no tempo como bágoas na chuvia”, foi o que dixo o Nexus 6 Roy Batty antes de morrer e foi por iso, e non porque tivese a beleza de Rutger Hauer, polo que lle fixen unha foto cos ollos e o gardei na miña gran caixa de imaxes para non esquecer. O maxestoso Roy Batty, fabricado pola Tyrell Corp. no ano 2016, morría acariñado pola chuvia coma un meniño ó que a súa nai lava, amorosa, nunha bañeira de cinc.<br /> <br /> No aire convulsionado polos partos das chemineas e pola velocidade dos coches voadores, todo era denso como o caldo xenésico no que burbulla a vida. Todo era calmo e, asemade, violento como os ambiguos pesadelos nos que agora, case vinte anos despois, agroma a violencia dos días que pasan e amolece a calma dos instantes que quedan. Agora, con esta cámara de fotos que acabo de mercar, gustaríame fotografar a memoria e, de paso, as ovellas eléctricas que roldan os soños dos androides.<br /> <br /> <b>Anxos Sumai<a href=mailto:correo@anxossumai.com>[correo]</a></b> text/html culturagalegaorg Anxos Sumai http://www.culturagalega.org/findesemana_memoria.php?id_nova=8686&id=16574 Hai lembranzas que cando te asaltan nunca chegan soas. Traen detrás, como a locomotora dun tren, vagóns cargados de pasado. Ocórreme, por exemplo, se penso nun golfiño. Se penso nun golfiño a xogar no medio da ría vénme ó acordo un mar especialmente gris e, despois, chega a prata vella do acendedor do meu avó, e despois unha tarde en Bos Aires e, detrás, o mar metálico e gris e, de novo, a cabeza do golfiño. Se o último vagón fose a imaxe do gran peixe saltando no medio da ría, a restra de lembranzas teríame deixado unha agradable sensación na medula dos ósos. O malo é que o tren sempre trae unha derradeira sorpresa e, de pronto, guíndame no colo un submarino ruso cheo de soldados. O cerebro é un fillo de puta, acabo pensando mentres intento arredar de min as caras descompostas dos 118 mariñeiros afogados dentro do Kursk, aínda que en realidade o que quero escorrentar é o pánico ós lugares pechados e cheos de auga.<br><br /> Nunca fun quen de subir a un barco, nin de meterme nunha bañeira acugulada de auga. Temo os pozos como temo calquera lugar que poida enlearme, apreixarme. Temo a auga. Cando chove durante días seguidos acabo sentindo unha dolorosa picada nos pulmóns, o impacto dunha pedra no cristal do acuario. Cando chove, cando a auga me rodea, gustaríame ser un peixe enorme, grande e forte coma un submarino. Sentiría claustrofobia no medio do océano se fose un peixe acoirazado? Seguro que tamén.<br><br /> O Kursk afundiu o 12 de agosto do ano 2000. Eu vino nas noticias da noite, na tele, mentres agardaba que un polo recheo de mazás e pexegos se asase lento no forno. Tiña convidados a cear. Era sábado, un sábado tranquilo e certamente apracible. A tarde non fora especialmente calorosa e paseina no xardín, arrincando as flores mortas das roseiras. Cando escoitei a información do Kursk intentei cambiar de canal. Non era cuestión de pasar así, ousada e esperando permaner impune, por diante do medo, aínda que o medo acontecese a milleiros de quilómetros de distancia. Pero o meu cerebro, o meu asasino, quixo saber máis cousas e máis e máis da traxedia. Sobre todo cousas como cantos soldados morrerían afogados porque os equipos de rescate non podían chegar onda eles. Estaban atrapados como peixes dentro dun acuario sen auga. Víaos coas bocas abertas intentando morder o derradeiro átomo de osíxeno para prolongar a vida un segundo máis. Respiraban contra as ventás da miña cociña, porque fóra da casa a auga alagara o xardín e gateaba pola parede agarrada ás ponlas floridas das buganvilias. E iso que nin sequera chovía.<br><br /> Soou o timbre e o meu cerebro dicidiu agocharse para que ninguén vise os seus sutís métodos de tortura. Puxen en práctica os exercicios antipánico que me ensinara un terapeuta e abrín a porta. Eran os meus convidados. Pedinlles que me esperasen no xardín, que ceariamos ó fresco da noite. Cheiraba xa a polo asado.<br /> Cando quedei soa na cociña mandei á merda ó meu cerebro. Non foi unha boa idea, porque de súpeto vinme cun coitelo na man a piques de abrir en canal o polo para rescatar os mariñeiros rusos que afogaban dentro do Kursk. Respirei e decidín que o mellor sería pedirlle unha tregua, por favor, e ofrecerlle o sono para torturarme con pesadelos en que alguén me encerraba nun saco e me tiraba a un río, como un cadeliño ou un gato acabado de nacer.<br><br /> Aceptou o trato. Deixou que me divertise cos amigos. Deixoume respirar o aire fresco e húmido do xardín. Só se asomou un pouco, só un pouco, con esa risiña cínica dos torturadores, cando tiven que trinchar o polo e as mazás e os pexegos volveron berrar desesperados. Por sorte os meus amigos falaban, como non, do afundimento do Kursk e non chegaron a reparar no meu pánico.<br><br /> Pasaron seis anos dende entón e aínda non podo quedar na casa cando chove. Dedícome a pasear pola cidade e intento convencer os amigos de que me encanta a chuvia. Non volvín asar un polo recheo e, se vexo a cabeza dun golfiño, o meu malvado cerebro éncheme as mans co aloumiño frío e metálico dun submarino morto.<br /> <br /> <br /> <b>Anxos Sumai <a href=mailto:correo@anxossumai.com>[correo]</b></a> text/html culturagalegaorg Anxos Sumai http://www.culturagalega.org/findesemana_memoria.php?id_nova=8646&id=16564 O 14 de setembro de 1982 Grace Kelly morreu nun accidente de coche. Souben da súa morte nunha carnicería ó lado da casa na que vivía daquela, nunha pequena rúa lousada e angosta. Cando entrei, como me ocorría sempre, o cheiro húmido e adozado da carne produciume unha lixeira náusea. A carniceira estaba inqueda esa mañá e, no tempo que eu botei alí, estendía o xornal ante os clientes, manchando cos dedos suxos o rostro da súa querida princesa-actriz que aparecía fotografada na portada.<br /> <br /> Dáballe pena a súa morte, estaba compunxida e maldicía e xuraba contra toda a real familia monegasca, mentres manexaba o coitelo cunha inquedante torpeza. O enorme coitelo caía sobre a carne coa intención de cortarlle o pescozo á princesa Estefanía que, segundo ela, era unha filla de Satanás. Non había nada glamuroso naquela escena, nada enigmático nin frío nos xestos da muller cando poñía os dedos sobre a fotografía da morta e deixaba pequenos fragmentos de carne e de ósos sobre as meixelas <br /> descoloridas. Non había nada que tivese que ver coa imaxe da princesa-actriz desde que comezaramos a vela no cine, hierática e distante, ata que se converteu na gordecha matrona en carnes e co rostro enmarcado na grosa trenza loura coa que a veriamos nos últimos anos da súa vida. O xornal quedou sobre o mostrador aberto na noticia do accidente, no rostro radiante da princesa, mentres as moscas revoaban sobre as pegadas que deixara a carniceira sobre o papel. Eu marchei e seguín coa miña vida. O accidente na curva da Costa Azul francesa perdéuseme nalgunha revolta da memoria.<br /> <br /> Ou iso cría, porque me parece que foi ese día cando a trenza de Grace Kelly adquiriu unha consistencia carnosa nos meus recordos. Carnosa e comestible, non sabería dicir se coa luxoriosa gula dunha resta de chourizos ou coa casta dozura dunha ensaimada. Ás veces lémbrome dela e, co tempo, vénseme á cabeza enleada nun inesperado agarimo, como se tivesemos compartido vida e afecto.<br /> <br /> Cando regreso a esa rúa, por exemplo, a esa rúa lousada e estreita onde as vellas casas se derruban esgotadas unhas sobre as outras, náceme unha caste de tenrura e axiña o rostro de Grace Kelly, alumado cunha luz branca e alegre, ocúpame a cabeza. Pero non é o rostro inmortal que nos enfeitizou en Mogambo ou en Crimen perfecto, coa súa beleza fría, casta e remota. Non é esa a muller que acode ós meus recordos cun sorriso pleno e rebordante, senón a outra, a muller efémera, a muller madura na que intúo a suor baixo os peitos caídos ou recoñezo os accidentes emocionais que lle desfiguraron a curva da cintura. Non podo vela se non é así, non podo lembrala se non é pletórica na festa da carne na que a miña carniceira me anunciou a súa morte. Non podo vela se non é coroada con esa trenza loura, como unha raíña de carne e óso. Tamén é certo que a comida sempre espertou en min unha tenrura moi especial.<br /> <br /> O curioso é que, por moito que o intente, non son quen de lembrar a cara da carniceira. E con ela si que compartín, durante anos, o afecto que nos naceu xa a primeira vez que me vendeu un raquítico bisté de porco. O meu presuposto de entón non daba para máis e ela, sabéndoo, regaloume media ducia de chourizos.<br /> <br /> <b>Anxos Sumai <a href="mailto:correo@anxossumai.com">[correo]</a></b><br /> text/html culturagalegaorg Anxos Sumai http://www.culturagalega.org/findesemana_memoria.php?id_nova=8604&id=16535 Pequenos cráteres abríanse na tixola na que minutos antes unhas mans devorcaran sangue de galiña. Cando o sangue frito quedaba compacto, adquiría unha cor case marrón. A ofensiva cor vermella acalmábase, deixaba de anoxarnos e, por fin, espertábanos a gula. O vermello da dor e da morte, o vermello da fame e da vida compactábase e deixábanos aqueles pequenos cráteres negros como de aire paralizado, de alento detido nunha tixola a ferver. Ás veces botabámoslles azucre, enchiamos os cráteres de azucre e pelexabamos por comer anacos daquel baleiro adozado.<br /> <br /> Esa é a cea que lembro para un día de abril de 1971. A miña nai cortáralle o pescozo a unha galiña esa tarde, coa mesma calma e o mesmo desapaixonamento con que despois de cociñala había roerlle os ósos e chucharlles a medula. Os nenos ceabamos na sala, apertados diante da tele nun aínda impecable sofá tapizado de skai. Eramos pequenos, a tele abríasenos como unha porta cara a un mundo en branco e negro, que nós nos encargabamos de colorear cos verdes, os azuis e os vermellos que recolleramos no corpo ó longo do día. E alí estabamos, apazugados diante da tele como o sangue nos pratos, cando apareceron as imaxes do volcán en erupción. Unha lingua de lava gris, unha longa lingua de prata desprazábase amodo pola pantalla, estendíase pola sala e chegaba ata nós, comprimíndonos máis aínda no sofá. Cada un de nós recibiu aquela lingua no colo dunha maneira distinta e, de feito, todos a esqueceron. Só eu sobrevivín con aquelas imaxes penduradas detrás das pálpebras. <br /> <br /> O Etna entrou en erupción o 5 de abril de 1971. Moitos de nós nunca antes viramos nada semellante, fóra das imaxes descoloridas dos libros da escola. A erupción do Etna tróuxome un medo novo, xa non o medo á viciosa maldade humana que intuíra no fondo dalgúns ollos próximos. Non era ese medo. O terror que coñecemos ese día tiña que ver coa fraxilidade e o desamparo. Tiña que ver coas entrañas mesmas da terra e souben que nada, nin ninguén, podería protexerme nunca contra as súas vioentas revolucións. Só a beleza da lava a arder me traía unha pouca serenidade, como se tamén —ó mesmo tempo que coñecín ese medo ancorado xa no estómago do primeiro ser humano que sentiu un tremor debaixo dos pés, temeu o lostro que caeu no bosque e quedou perplexo ante a inmensidade do mar— me mostrase a maneira de salvarme.<br /> <br /> Se lle das a volta ó medo como se fose unha luva, aparecerá a beleza como unha incitación á calma. Aparecerá o azucre dos pequenos cráteres que se forman no sangue frito. Penso niso ás veces, cando diante dun polo decapitado, e mirando xusto ese círculo morado do pescozo polo que deitou o sangue, lembro palabras preciosas como Etna, Taormina, Catania ou Sicilia.<br /> <br /> E, co tempo, a palabra volcán non me nace xa como un perigo, senón como unha erupción nas entrañas que chega, mesmo, a producirme pracer.<br /> <br /> <b>Anxos Sumai <a href=mailto:correo@anxossumai.com>[correo]</a></b> text/html culturagalegaorg Anxos Sumai http://www.culturagalega.org/findesemana_memoria.php?id_nova=8565&id=16531 <b>Cando souben que o doutor Christian Barnard realizara o primeiro transplante de corazón xa pasaran varios anos. O transplante fixéranse en Sudáfrica o 2 de decembro de 1967 e eu sóubeno moito tempo despois, nun mes de agosto. Sei que era agosto porque estaba, con mamá e seguramente coa miña irmá pequena, na casa da costureira, agardando para probar a roupa nova que vestiría nas festas da aldea. Mentres esperaba dedicábame a mirar revistas vellas que a costureira gardaba para copiarlles os modelos ás mulleres famosas. Dende unha desas revistas saltoume o sorriso brillante dun home delgado, vestido cunha bata branca. O sorriso, de dentes perfectos, era francamente alegre e amosaba unha satisfacción e unha felicidade que poucas veces volvería ver na vida. Esa era a foto dun home orgulloso de si mesmo.</b><br /> <br /> Había moitas fotos máis do doutor Barnard, nunhas aparecía conversando cun grupo de enfermeiras toucadas con cofias brancas. As enfermeiras sorrían, tamén moi felices. Noutra foto o doutor vestía traxe e gravata e víanselle ben as profundas entradas que se lle estendían dende a fronte ata o medio da cabeza. Tamén había fotos, pero menos, dun home vestido cun pixama de hospital, sentado nunha cama de hospital. Tiña a mirada perdida e non sorría. Parecía non ter ningún interese polo que acontecía naquel cuarto. Non sei, parecía morto. A súa boca medio aberta, negra, semellaba un gran buraco polo que lle estaba a piques de fuxir a alma. Cos anos souben que aquel home enfermo e triste chamábase Louis Washkansky e era o paciente ó que o doutor Barnard lle fixera o transplante. Fora un éxito, si, pero o tal Louis só chegou a vivir dezaoito días despois da intervención. Con todo, amosouse coma un home moi valente e tamén debía sentirse moi orgulloso de si mesmo, malia non sorrir.<br /> <br /> Sentinme moi inqueda despois de ler aquilo, despois de saber que a un home se lle podía poñer o corazón doutro home. Non o entendía moi ben porque eu cando intentaba atoparlle unha localización concreta á alma dentro do corpo sempre a acomodaba no corazón. Algunhas veces tamén a sentía bulir no estómago, sobre todo cando os meus pais me berraban e o estómago comezaba a doerme e cría que era a alma a que se retorcía de dor polo castigo.<br /> <br /> Apenas quedei quieta mentres a costureira intentaba collerme as dobras da saia. Creo, dende aquela, que nas dobras da roupa cabe unha tarde enteira de inquietude e de preguntas por facer.<br /> <br /> Esa noite custoume durmir. Botei o tempo dándolle voltas á cabeza, pensando que se a min me transplantaban o corazón doutra persoa eu habíame converter nesoutra persoa. E que había pasar co meu corazón arrincado? Marcharía a miña alma canda el? Que facían, por certo, os médicos cos corazóns arrincados? Poucos anos despois, xa adolescente e cando empezaba a desposuírme dos dogmas de fe e das ensinanzas do catecismo, volvín ver o doutor Barnard noutra foto o día do seu casamento cunha muller moi guapa, delgada, que tamén sorría orgullosa de si mesma. Volveume o conflito da alma e do corazón pero daquela enfronteime, valente como o enfermo Louis Washkansky, a un espello. Mireime durante moito tempo no espello e souben por fin, e xa para sempre, que a única alma que había en min, esa que atrapaba emocións e afectos, esa que sabía da maldade e da bondade, esa que me brillaba dende o máis fondo dos ollos, era o meu propio cerebro. Entón, eu tamén sorrín orgullosa e feliz.<br /> <br /> Lembreime do doutor Barnard porque merquei nas rebaixas unha saia nova. Nas horas mortas da tardiña sentei a repasarlle as dobras. Os fíos que me sobraban deixábaos sobre a mesa e, sen máis, véuseme á cabeza o chan da sala onde cosía a costureira, inzado de fíos. Canda esta lembranza acudiume a ansiedade daquela tarde de agosto na que a alma me quedou atrapada nas costuras dunha saia que, co tempo, vestiría un espantallo no medio dunha leira de millo.<br /> Quizais a miña alma de entón a comeran, enteiriña, os paxaros.<br /> <br /> <br /> <b>Anxos Sumai <a href=mailto:correo@anxossumai.com>[correo]</a></b> text/html culturagalegaorg Anxos Sumai http://www.culturagalega.org/findesemana_memoria.php?id_nova=8523&id=16521 <b>Na porta da miña memoria, a beleza de moitas lembranzas é a de quedaren suspendidas no aire, como se fosen borrarse para sempre. Pero a beleza doutras é a de apareceren nítidas, en toda a súa plenitude, igual de plenas e intensas que os feitos que se gravaron en min. Hai momentos que lembro porque os vivín, porque os meus sentidos estaban á espreita ou porque se puxeron en garda de golpe cando a realidade –a miña realidade- estourou diante do meu corpo e o cerebro atrapounos igual que a lava volcánica atrapa un insecto.</b><br><br /> Outros recordos aparecen tremendo como indecisos fantasmas, imprecisos entre a néboa, a piques de desaparecer para sempre nalgún punto do meu corpo, ou do espazo, do que non son consciente. Eu estou segura de que moitos destes recordos imprecisos non son meus. Son lembranzas doutras persoas que, por algunha razón, pasaron a formar parte da miña memoria.<br><br /> Ocórreme, por exemplo, coa cadela Laika e a súa viaxe ó espazo no Sputnik 2. Sei que ese recordo non pode ser meu porque o 3 de novembro de 1957 eu aínda non nacera. Eu nacín exactamente cinco anos despois, unha húmida tarde de novembro cando o meu pai chegaba de traballar. Podo, é curioso, lembrar o meu nacemento, os movementos da comadroa e a presenza de toda a familia a rebulir pola casa. Pero sei que se o lembro é polos relatos que co tempo me fixeron mamá, papá e mais o meu irmán máis vello.<br><br /> Cando penso en Laika vénseme á cabeza a noite en que os rusos a enviaron ó espazo. Era o primeiro ser vivo que tripulaba unha nave espacial. Atárona con correas e, dende a terra, vían como manipulaba os mandos e como servía a comida. Era magnífico. Papá, a noite do lanzamento, fíxonos saír a todos a mirar o ceo. Era una noite fría e mamá botoulle ó meu irmán polo lombo unha vella zamarra de coiro. Meu irmán estaba alporizado e esperaba que de pronto atravesase o ceo unha luz especial, unha estrela distinta ás demais. Estabamos en silencio, asombrados de que unha cadeliña, soa alá arriba no espazo, andase dando voltas á Terra cada noventa minutos.<br><br /> Lémbrome presente naquela escena aínda que non sabería onde localizarme. Quizais só existía, cinco anos antes de nacer, no desexo de meus pais de que algún día nacese. Pero, con todo, aínda que sei que esta lembranza non pode ser miña, recordo dunha forma imprecisa que meu irmán, debaixo da zamarra, vestía unha camisa de flanela e un xersei azul de la. Lembro tamén, como se ese sabor me viñese mesmo dende a creación do planeta, que esa noite cearamos peixe fritido e cachelos cocidos con loureiro. Rebóleme na memoria, ás veces, como unha avelaíña esa inexplicable lembranza.<br><br /> Ó día seguinte, soubemos que Laika morrera. E Laika chamáronse case todos os cans que tivemos na familia.<br><br /> Non hai moito, o meu irmán amosoume uns selos que acababa de mercar. Eran dous selos rumanos emitidos no ano 1957 coa espelida cabeza de Laika estampada neles. O meu irmán contoume que lembraba perfectamente a noite do 3 de novembro de 1957. Que saíra mirar o ceo con papá e con mamá; que mamá lle botara por riba unha zamarra de coiro que fora do avó e que el vestía unha camisa de flanela e un xersei azul. Incluso lembraba que esa noite cearan peixe fritido e cachelos cocidos con loureiro. Era o seu primeiro recordo importante, era o principio da súa memoria histórica.<br><br /> O primeiro recordo importante do meu irmán maior, supoño que a forza de repetirmo cando eramos pequenos, pasou tamén a formar parte de min. Por iso me pregunto ás veces se as miñas lembranzas estarán feitas só do que os meus sentidos percibiron ou se tamén se alimentaron das imaxes e das experiencias doutras persoas. E, incluso, se os mesmos soños me quedaron tan gravados na memoria que chego a confundilos coa realidade.<br><br /> <br /> <br /> <b>Anxos Sumai <a href=mailto:correo@anxossumai.com>[correo]</b></a>
Warning: Unknown: 1 result set(s) not freed. Use mysql_free_result to free result sets which were requested using mysql_query() in Unknown on line 0