O gran contributo de Ánxel Casal á Galicia do século XX estivo no campo da industria cultural, no seu intento de dotar Galicia, coa lingua galega como vehículo de comunicación, dunha estrutura editorial estable, tanto na edición propiamente dita de textos fundamentais para a cultura galega moderna, como na presentación estética desas obras, de acordo coas tendencias máis comúns da edición europea do momento. Neste catálogo móstranse por primeira vez os rexistros bibliográficos e as cubertas de case todas as publicacións que Casal editou e imprimiu, primeiro na editorial Lar, xunto con Leandro Carré Alvarellos, e logo, xa en solitario, na editorial Nós. O libro está coordinado por Alfonso Mato.
Primeira entrega dunha serie de carteis producidos pola Asociación de Escritores en Lingua Galega coa colaboración da Consellaría de Cultura e Deporte co obxectivo de porlle imaxe aos creadores poéticos galegos. A publicación faise coincidir coa celebración do Día Mundial da Poesía o 21 de
marzo.
OBRA POéTICA DISPERSA DE XOáN MANUEL PINTOS VILLAR
Xoán Manuel Pintos Villar (Pontevedra, 1811 -Vigo, 1876) é o precursor máis importante do Rexurdimento. Coñecido ata agora só por "A gaita gallega", neste valume recóllese a obra que ía dando a coñecer en publicacións periódicas da época e que nunca apareceu en libro. A través dela vese enriquecida a figura do pontevedrés, tanto na súa faceta sociolingüística como na literaria. Pintos fórmase esteticamente no neo clasicismo (títulos como as "Églogas" non deixan de lembralo), pero cultiva sobre todo o paisaxismo idílico prerromántico ("Saudades dun pastor") ou o costumismo, no que se presenta como un posible mestre de Rosalía, en obras como "Contos da aldea que parecen historias da vila" (primeiro poema narrativo longo en lingua galega) ou en glosas de ditos populares como os "Consellos da tía Fuca á súa sobriña". Grande admirador de Sarmiento, comparte con el o interese polo medio natural, pola historia e pola lingua, campos en que mostra unha erudición extraordinaria.
Introdución, edición, notas e apéndice a cargo de Mª C. Ríos Panisse
Aínda que non foi a última obra que editou Letras de Cal, "dEfecto 2000" considérase case coma canto de cisne do colectivo. "Foi culminante. Recollía parte da nosa traxectoria e era unha antoloxía que non era nin de autor nin de crítico, fíxose asembleariamente", explica Rafa Villar. Partindo da premisa de seleccionar autores que se deron a coñecer ao longo daquela década, os membros do colectivo foron propondo nomes, e unha vez chegados a un acordo, comisións de tres e catro persoas encargábanse de escoller os poemas. "Quedou algo un pouco raro ás veces, non ten unha liña moi marcada ao ser participada por moita xente. Para nós é unha fotografía da época", rememora este poeta.
En dEfecto 2000 participaron Marilar Aleixandre, Fran Alonso, Yolanda Castaño, María do Cebreiro, Xabier Cordal, Emma Couceiro, Estevo Creus, Marta Dacosta, Eduardo Estévez, Celso Fdez. Sanmartín, Lupe Gómez, María Lado, Igor Lugrís, Olga Novo, Manuel Outeiriño, Chus Pato, Isolda Santiago, Sechu Sende, Francisco Souto, Miro Villar e Rafa Villar. Agradecemos a Eduardo Estévez e aos autores participantes a súa colaboración na difusión deste texto.
Ramón Villares, Presidente do Consello da Cultura Galega e Catedrático de Historia Contemporánea da Universidade de Santiago, leu o seu discurso de entrada na Real Academia Galega o 24 de novembro de 2006 no Paraninfo da Universidade de Santiago de Compostela. O discurso analiza a obra máis emblemática de Ramón Otero Pedrayo, a novela Arredor de sí na que, en palabras de Villares, se percibe “o rastro da educación sentimental dun autor e mesmo dunha xeración que chantou os piares da cultura moderna en Galicia”.
O amor foi o primeiro tema da literatura escrita en galego, hai xa 900 anos. A través de diferentes xéneros poéticos, formados a partir da vella raigame da tradición oral e dos salóns das cortes aristocráticas, os poetas da lírica galego-portuguesa compuxeron centos de cantigas dedicadas ao máis fecundo dos temas literarios da historia.
Le nesta pequena escolma, seleccionada pola catedrática de Filoloxía Románica da USC Mercedes Brea a partir dos Cancioneiros de Ajuda, Vaticana e Lisboa, como naceu o amor na nosa literatura.
